Net-metering a net-billing: czym się różnią i jak sprawdzić, w którym jesteś
System opustów liczy kilowatogodziny, net-billing liczy złotówki. Wyjaśniamy obie zasady rozliczeń prosumenta, terminy i to, czego nie da się cofnąć.
Dwa sąsiednie domy z identyczną instalacją fotowoltaiczną mogą płacić zupełnie inne rachunki. Wystarczy, że jedną instalację przyłączono przed kwietniem 2022 roku, a drugą później. Pierwsza rozlicza się w systemie opustów (net-metering), druga w net-billingu. To dwa różne światy: w jednym liczą się kilowatogodziny, w drugim pieniądze.
Net-metering, czyli system opustów
W net-meteringu sieć działa jak wirtualny magazyn energii. Energię oddaną do sieci odbierasz później w naturze, z potrąceniem:
- 0,8 kWh za każdą oddaną 1 kWh przy instalacji o mocy do 10 kW,
- 0,7 kWh przy mocy powyżej 10 kW.
Nadwyżkę możesz wykorzystać przez 12 miesięcy; najpierw rozliczana jest energia oddana najwcześniej. Niewykorzystane kilowatogodziny przepadają i nie są wypłacane. Za energię rozliczoną w opuście nie płacisz ani za samą energię, ani za zmienną część dystrybucji.
System opustów obejmuje prosumentów, którzy zaczęli wprowadzać energię do sieci najpóźniej 31 marca 2022 r., i działa przez 15 lat. Według odpowiedzi ministerstwa dla GLOBEnergii prace nad zasadami na czas po tym okresie jeszcze się nie zaczęły; pierwsi prosumenci dojdą do tej granicy na początku lat 30.
Net-billing, czyli depozyt w złotówkach
W net-billingu energia oddana do sieci jest sprzedawana po cenie rynkowej, a jej wartość trafia na Twój depozyt prosumencki. Z depozytu płacisz za energię pobraną z sieci. Zasady:
- wartość oddanej energii jest mnożona przez 1,23 i przypisywana do depozytu w następnym miesiącu,
- każda część depozytu ma 12 miesięcy na wykorzystanie; najpierw zużywane są najstarsze środki,
- niewykorzystaną nadpłatę sprzedawca zwraca tylko do limitu: 20% wartości energii oddanej w danym miesiącu przy cenie miesięcznej RCEm, 30% przy cenach godzinowych RCE; reszta przepada,
- depozyt pokrywa koszt energii, ale opłaty dystrybucyjne za energię pobraną z sieci i opłaty stałe płacisz osobno.
RCEm czy RCE
W net-billingu są dwa sposoby wyceny oddanej energii:
| RCEm | RCE | |
|---|---|---|
| Kogo dotyczy | pierwsze wprowadzenie energii do 30 czerwca 2024 r. | od 1 lipca 2024 r. albo po dobrowolnym przejściu z RCEm |
| Cena | jedna średnia cena na cały miesiąc | cena w chwili oddania energii (od października 2025 r. ustalana co kwadrans) |
| Zwrot nadpłaty | do 20% | do 30% |
Przejście z RCEm na RCE jest dobrowolne i działa od pierwszego miesiąca po złożeniu oświadczenia u sprzedawcy, ale powrót do RCEm nie jest możliwy.
Najważniejsza różnica w praktyce
W net-meteringu nie ma znaczenia, kiedy oddajesz energię: kilowatogodzina z południa jest warta tyle samo co z wieczora. W net-billingu z cenami RCE godzina ma ogromne znaczenie. W słoneczne południe, kiedy wszystkie instalacje produkują naraz, cena spada, a bywa ujemna; wieczorem rośnie. Dlatego w net-billingu bardziej opłaca się zużyć energię na miejscu (autokonsumpcja) niż ją oddać.
Jak sprawdzić, w którym systemie jesteś
- Data przyłączenia: do 31 marca 2022 r. to zwykle net-metering, później net-billing.
- Faktura: w net-meteringu zobaczysz rozliczenie kilowatogodzin i opust, w net-billingu stan depozytu w złotówkach.
- RCEm czy RCE: jeśli instalacja oddaje energię do sieci od czasu przed lipcem 2024 r., a do sprzedawcy nie trafiło oświadczenie o zmianie, obowiązuje RCEm.
Czy warto przejść z net-meteringu na net-billing?
Przejście jest możliwe (oświadczenie u sprzedawcy najpóźniej 21 dni przed początkiem kolejnego kwartału), ale nie da się go cofnąć. Opłaca się zwykle tylko wtedy, gdy oddajesz do sieci dużo więcej, niż później pobierasz, i nadwyżki w opustach regularnie przepadają. Zanim zdecydujesz, porównaj swoje dane godzinowe z licznika z cenami z ostatnich miesięcy.
Aktualne ceny RCE znajdziesz na stronie Ceny energii.